070311 Column: Belgische, Griekse en Nederlandse toestanden 07-03-2011
Tijdens de campagne voor de verkiezingen van de Provinciale Staten c.q. de Eerste Kamer waarschuwde Rutte voor “Belgische toestanden”, dat wil zeggen het risico van een zeer langdurig demissionaire regering voor het geval VVD, CDA en PVV niet in staat zouden blijken een meerderheid van zetels in de Eerste Kamer in de wacht te slepen. Inmiddels staat vrijwel vast dat de drie genoemde partijen één zetel tekort zullen komen voor een meerderheid. Rutte doet nu ineens alsof het gebrek aan een structurele meerderheid wel kan worden opgelost door incidentele steun, net zoals dat thans gaat in de Tweede Kamer als het om zaken die vallen buiten het gedoogakkoord met de PVV. Of het kabinet nog een toekomst heeft als het gaat om de hoekstenen van het kabinetsbeleid, zal niettemin met name afhangen van de SGP, met één zetel vertegenwoordigd is in de Eerste Kamer. Die partij heeft immers als enige geen grote bezwaren tegen het kabinetsbeleid afgezien van levensbeschouwelijke kwesties. Op dat punt zal de SGP allicht concessies verlangen. Al eerder heeft de SGP een sleutelrol gespeeld in de Nederlandse politiek. Op 11 november 1925 werd het eerste kabinet-Colijn namelijk ten val gebracht na de aanname van een motie van de SGP-er Kersten, waardoor het budget voor het Nederlandse gezantschap bij het Vaticaan werd geschrapt. Dit was onverteerbaar was voor de vier katholieke ministers in het kabinet. Gereformeerd geloof is iets dat de SGP graag uitdraagt in de politiek.

Als de SGP zich onvoldoende beloond zou achten als – formele (Rutte wil dat niet) of informele – tweede gedoogpartij, is er een kans dat de regering zal aftreden wegens onvoldoende vertrouwen in de Eerste Kamer als deze door de Tweede Kamer goedgekeurde voorstellen niet overneemt. Ook is het althans in theorie mogelijk dat de Eerste Kamer een motie van wantrouwen aanneemt. Dat dit laatste nooit eerder is gebeurd, is echter begrijpelijk. Tegenover de motie van wantrouwen staat immers het recht van de Kroon om de kamers te ontbinden en nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Die verkiezingen betreffen dan echter feitelijk alleen de Tweede Kamer, omdat de herverkiezing van de Eerste Kamer met praktische zekerheid niet tot een andere politieke samenstelling ervan zal leiden. De Eerste Kamer wordt namelijk door de Provinciale Staten verkozen en die kunnen niet worden ontbonden.

De Eerste Kamer zou zich aldus opstellend niet de rol vervullen van “chambre de réflexion”, maar de Tweede Kamer onder politieke curatele stellen. Deze rolverandering van de Eerste Kamer, zoals bepleit door PvdA-leider Cohen is goed beschouwd inconstitutioneel. Stel immers dat de Tweede Kamer-verkiezingen na ontbinding van de Kamers gunstig uitvallen voor de regering, dan kan de Eerste Kamer de regering c.q. de Tweede Kamer niettemin wederom lam leggen. Gebeurt dat, dan dreigen inderdaad “Belgische toestanden” als geen van de regeringspartijen bereid blijkt een ander regeerakkoord te sluiten dat de goedkeuring van een meerderheid in de  Tweede en Eerste Kamer kan dragen.

Hoewel de dreiging van “Belgische toestanden” in Nederland tamelijk gering is, is het wel goed te begrijpen wat die nu eigenlijk inhoudt. Legt men zijn oor te luister bij Belgische ondernemers, dan blijken die in het algemeen zeer tevreden dat de overheid nu eens een tijdje geen nieuwe regels produceert. Een reële dreiging is echter dat België niet meer op tijd aan het bezuinigen kan slaan, dat de rente op overheidsleningen daardoor te hoog oploopt en België met “Griekse toestanden” te maken krijgt. Ook voor Nederland is dat overigens een bedreiging, want België is na Duitsland onze belangrijkste handelspartner. Hoe kan worden voorkomen dat Belgische toestanden omslaan in Griekse toestanden?

In het kader van de monetaire unie is voorgesteld om voortaan strikt te zijn op het punt van maximale tekorten. Landen met een langdurig demissionair kabinet kunnen daardoor wegens gebrek aan besluitvaardigheid ook nog eens in zeer ernstige problemen terecht komen als gevolg van Europese sancties. Het zou daarom nuttig zijn een automatische begrotingschaaf te laten werken als niet binnen een bepaalde termijn na een Europese aanmaning een aangepaste begroting wordt aangenomen. Zodoende zou het financieel-economische risico van langdurig demissionaire regeringen een stuk geringer zijn.

Prof. Mr. Nico Roos
Columnist voor Stichting Burger










  E-mailadres: Wachtwoord:  
Inloggen  
Wachtwoord vergeten?


Klik hier om profielen van politici te bekijken

  E-mailadres:  
Nieuwsbrief
     

Socialmedia




Wekelijks organiseert Stichting Burger met de initiatieven “Café Politiek” en “Radio Politiek” bijeenkomsten en uitzendingen in Nederland waarmee we jou interesseren en informeren over wat “de burger” raakt en hoe “de politiek” daar over denkt.

 

Draag je ook graag je digitale hoeksteentje bij en overweeg je je actief in te zetten? Zonder partij te hoeven kiezen kom je bij ons snel in contact met gelijkgestemden of volstrekt andersdenkenden en verrijk je je eigen gedachtengoed en dat van anderen.

Voor onze initiatieven in diverse steden in Nederland zoeken wij debatleiders, redactieleden, geluids- en montagetechnici en stagiaires die onze interessante content helpen voorbereiden, opnemen en monteren. Wil jij deel uitmaken van een enthousiaste en initiatiefrijke organisatie? Kom dan eens langs op één van onze Café Politiek bijeenkomsten, beluister onze discussie via RadioPolitiek.NL on air of neem direct contact met ons op per e-mail.


Bij “Café Politiek”, staan burgers en politiek centraal staan en daar komen beide groepen met elkaar in contact in diverse locaties in Nederland. Zo kunnen we vooraf onderwerpen bespreekbaar maken op deze webiste en "Live" in gesprek gaan. 

Laatste nieuws

- 010513 Eerste Hulp bij Sociale Media webinar
- Zeven nieuwe partijen bij verkiezingen op 12 september
- Voorgaande verkiezingen: 020310 PvdA grote winnaar scholierenverkiezingen
- 010512 Vacature zomerstagiair

>> Nieuwsoverzicht


Lid worden?

Lid worden is eenvoudig en verplicht tot bijna niets, mits je fatsoensnormen respecteert. Onder "Lid worden" vul je in 1 ogenblik je gegevens in waarna je de login gegevens op je persoonlijke emailadres ontvangt. Vervolgens kun je aan de slag en neem je contact op met andere leden, leg je contact met politici of breng je een stem uit. 

Veel succes met jouw digitale hoeksteen!

Hyves Linkedin Flickr Twitter Facebook